Στα Θέρμα Spa...

Μέσα στο λουτρό, στο αγαπημένο μου σημείο, εδώ κάτω από αυτό το παράθυρο... σήμερα. 

Ιαματικά νερά Λουτροπόλεως Θερμής Λέσβου...

Εδώ φαίνονται όλα τακτοποιημένα, ωστόσο, οι αφίσες και τα φανταχτερά χρώματα που υπάρχουν παντού εξακολουθούν να χτυπάνε άσχημα στο μάτι...

Τα επισκέφτηκα πρώτη φορά χθες, καθώς πήγαινα στη Μυτιλήνη να συναντήσω τον οργανοποιό Αντώνη Μυλωνά για το σάζι. Η φωτογραφία που ανέβασα δεν είναι δική μου και δε νομίζω ότι έχασα πολλά που δεν έβγαλα φωτογραφίες γιατί ο χώρος εκεί δε λέει πολλά πράγματα. Αφίσες με τοπία της Ελλάδας, λογής λογής μπιχλιμπίδια και φανταχτερά χρώματα υπάρχουν παντού στο χώρο υποδοχής επισκεπτών. Όλα αυτά σε συνδυασμό με τον δυνατό ήχο της τηλεόρασης (ο ήχος ακουγόταν μέχρι έξω), δεν αφήνουν τον επισκέπτη ή τον λουόμενο να χαλαρώσει ούτε για μια στιγμή. Και είναι κρίμα... γιατί από άποψη χημικής ανάλυσης (αλλά και ιστορικής όπως θα δούμε παρακάτω), τα στοιχεία της συγκεκριμένης θερμοπηγής είναι πολύ πλούσια σε σχέση με άλλων θερμοπηγών και ενδείκνυνται για πολλές παθήσεις.

Η ιστορία των λουτροπηγών της Θερμής χάνεται στην αχλή του χρόνου. Από την πανάρχαια εποχή πρόσφεραν αδιάλειπτα τις θεραπευτικές τους ιδιότητες σε ασθενείς και πάσχοντες. Στην Ελληνιστική εποχή λειτουργούσε ήδη στη Θερμή, στη θέση "χωράφα" (δίπλα ακριβώς από το σημερινό λουτροθεραπευτήριο), ιαματικό κέντρο και υπήρχε περικαλλής ναός της Θερμίας Αρτέμιδος, η λατρεία της οποίας συνδιάστηκε με την χρήση των θεραπευτικών ιδιοτήτων των θερμοπηγών. Στη Ρωμαϊκή εποχή η Θερμή έφτασε στη μέγιστή της ακμή. Γίνεται ευρύτερα γνωστή μέσα και έξω από την Λέσβο και το ιαματικό κέντρο παίρνει πολιτική σημασία. Προς τιμήν της Αρτέμιδος τελείτο η γνωστή από τις επιγραφές "Θερμιακή πανάγυρις" και μέρος της λατρείας της πιθανώς να είχε μυστηριακό χαρακτήρα.

Ο Κλαύδιος Γαληνός και ο Αριστείδης Αιλιος θα μιλήσουν επαινετικά για τη θερμοπηγή της Θερμής. Η συνεχής όμως προσέλευση των πασχόντων, χιλιάδες χρόνια τώρα, είναι αδιάψευστος μάρτυρας της θεραπευτικής της αξίας. Στις δυο αρχαίες δεξαμενές διακρίνει κανείς την διαχρονική ιστορία των πηγών. Ελληνιστικά μάρμαρα, ρωμαϊκές επιτύμβιες στήλες, οθωμανικές καμάρες συμπλέκονται σε μια ιστορική σύνθεση. Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι στοιχεία που αφορούν στο λουτρολογικό πλούτο της χώρας μας, πηγάζουν και συνδέονται με την ιστορικοκοινωνική εξέλιξη του λουτρότοπου Θερμής. Και αυτό γιατί ξεκινώντας από τη λατρεία της "Θερμίας Αρτέμιδος" φτάνουν δια μέσου των αιώνων στις μέρες μας κτίσματα, επιγραφές και δοκίμια, διατηρώντας ζωντανό τον μύθο και την πραγματικότητα, την τέχνη, την παράδοση και τον πολιτισμό.

Θεραπευτικές ενδείξεις

Όλα τα ρευματικά νοσήματα με μετάπτωση ή τάση μετάπτωσης σε χρόνια αρθρική βλάβη, Φλεγονώδης αρθροπάθειες, εκφυλιστικές αρθροπάθειες, ρευματισμός μαλακών μορίων, έκζεμα, ψωρίαση, νεανική ακμή, ροδόχρους ακμή, βλάβες βλενογόνων, συνέπειες εγκαυμάτων, ιχθύαση, μετατραυματικές αγωγές, γυναικολογικές παθήσεις, αγγειακές παθήσεις και χρόνια βρογχίτιδα.

Οι Ιαματικές θερμοπηγές του Πολιχνίτου

Στο δρόμο για τον Πολιχνίτο...

Το δημοτικό χαμάμ

Πολλές είναι οι πηγές, όμως μόνο οι τρείς είναι εκμεταλλεύσιμες... οι δυο από αυτές ανήκουν στο δήμο Πολιχνίτου.

Η θερμοκρασία των πηγών κυμαίνεται μεταξύ 62 και 86 βαθμούς...

Και είναι οι πιο θερμές πηγές της Ευρώπης...

Ένα δάσος από βρούλα...

Ο Πολιχνίτος βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της Λέσβου, μοιρασμένος ανάμεσα σε ελαιώνες, πευκοδάση, πηγές με καθάρια νερά και υπέροχες παραλίες.

Το όνομά του το πήρε από την ένωση των λέξεων "πολλά ίχνη", γιατί κατά την προφορική παράδοση υπήρχαν κάποτε σκόρπια μικρά χωριουδάκια (πολίχνες), κυρίως παραλιακά, τα οποία μετοίκησαν στην σημερινή τοποθεσία. Η τοποθεσία αυτή περιβάλλεται από υψώματα και είναι αόρατη, τόσο από τον κόλπο της Καλλονής, όσο και από το Αιγαίο Πέλαγος.

Οι θερμοπηγές εμφανίζονται περίπου 1 Kμ νοτιοανατολικά του Πολιχνίτου μέσα σε ηφαιστειακά πετρώματα, που ανήκουν στα νεότερα πετρώματα της Λέσβου. Τα πετρώματα αυτά μέσα στα οποία αναβλύζουν οι θερμοπηγές εμφανίζονται με χρώμα κιτρινωπό και κόκκινο, που οφείλεται στη καθίζηση οξειδίων του σιδήρου, όπως αιματίτης και λειμωνίτης.

Όλες οι πηγές του Πολιχνίτου είναι χλωριονατριούχες και πιστεύεται ότι οι θεραπευτικές τους ιδιότητες είναι για χρόνιες ρευματισμούς, αρθρίτιδες, ισχιαλγίες, νευραλγίες, γυναικολογικές και δερματικές παθήσεις.

Οι Ιαματικές Θερμοπηγές της Εφταλούς

Το περίφημο λουτροθεραπευτήριο της Εφταλούς, που βρίσκεται σχεδόν μέσα στη θάλασσα, οικοδομήθηκε κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Το νερό έχει θερμοκρασία 46 βαθμούς κελσίου. Πρόκειται για μια χλωρονατριούχο πηγή όπου η αναλογία θειϊκών προς χλώριο είναι σταθερή, με την τιμή της αναλογίας να βρίσκεται ανάμεσα στην τιμή που έχει αυτή στο θαλασσινό νερό και στο νερό των θερμοπηγών του Πολιχνίτου.

Τα νερά των θερμοπηγών της Εφταλούς ενδείκνυνται για τη θεραπεία ρευματικών, γυναικολογικών, δερματικών και άλλων παθήσεων.

Οι Ιαματικές Θερμοπηγές της Λέσβου (Θέρμα Γέρας)

Υπόγεια ποτάμια και κοιτάσματα νερού στο υπέδαφος, που είναι εμπλουτισμένα σε μεταλλικά στοιχεία και αέρια όπως θείο και ράδιο, ζεσταίνονται, και τότε… κάποιες αρτηρίες ανεβαίνουν στην επιφάνεια της γης και αναβλύζουν απο πηγές.

Τις αποκαλούμε Ιαματικές Θερμοπηγές.

Η φύση έχει χαρίσει στη Λέσβο πολλές τέτοιες πηγές και υπάρχουν διασκορπισμένες σε όλο το νησί. Η υδρογεωλογία αναφέρει ότι αποτελούν απομεινάρια της αρχαίας ηφαιστειακής δραστηριότητας.

Ο πρώτος που μίλησε για την θεραπευτική τους ιδιότητα ήταν ο Ηρόδοτος. Καθόριζε την διάρκεια της λουτροθεραπείας σε 21 ημέρες και συνιστούσε να χρησιμοποιούνται τα θερμά νερά την άνοιξη και τα ψυχρά το καλοκαίρι. Για την σπουδαιότητα των ιαματικών θερμοπηγών της Λέσβου, μεγάλη αναφορά κάνει ο Γαληνός αλλά και ο Ιατροφιλόσοφος και Βοτανολόγος Θεόφραστος από την Ερεσό.

Μια από τις πιο περίφημες εγκαταστάσεις των ιαματικων θερμοπηγων της Λέσβου είναι τα "Θέρμα". Βρίσκονται σε παραθαλάσσια περιοχη στη Γέρα. Τα λουτρά που είναι κατασκευασμένα την εποχή της τουρκοκρατίας με ανατολίτικη αρχιτεκτονική (χαμάμ), αποτελούνται από δυο δεξαμενές (μια για τους άνδρες και μια για τις γυναίκες), οι οποίες ανανεώνονται από τέσσερεις μεγάλους κρούνους με καθαρό τρεχούμενο νερό.

Συνίσταται εναντίον της πάσης φύσεως νοσημάτων των γυναικολογικών παθήσεων, ρευματισμών, ψαμμιάσεως, αρθρίτιδας, βρογχίτιδας, εντερικών νοσημάτων και του ζαχαροδιαβήτου.